UM FRÍMÚRARAREGLUNA – Bréf til sóknarpresta
Bréf frá Biskuparáði Norðurlanda til sóknarpresta
UM FRÍMÚRARAREGLUNA
29. júní 2026 – Á Pétursmessu og Páls
Kæru bræður í prestþjónustu og sálusorgun,
Heilagur Páll gefur öllum þeim sem annast hjörð Guðs mikilvægar leiðbeiningar þegar hann skrifar:
Prédika þú orðið, gef þig að því í tíma og ótíma. Vanda um, ávíta, áminn með öllu langlyndi og fræðslu.“ (2 Tím 4:2)
Fyrir okkur biskupa er þessi leiðsögn enn frekar staðfest í kenningu kirkjunnar, sem kallar okkur sem hirða til þess að „draga fram úr fjársjóði opinberunarinnar nýtt og gamalt, láta það bera ávöxt og vaka af árvekni gegn villum sem ógna hjörð þeirra“ (Lumen Gentium, 25). Í raun ber okkur „skylda til að kynna fyrir trúuðum og útskýra sannindi trúarinnar sem ber að fylgja og beita í siðferðilegum efnum“ (Kirkjulög, can. 386 §1).
Við skrifum ykkur nú sem hirðar til þess að skýra málefni sem hefur í mörg ár, ef ekki áratugi, valdið óvissu, vangaveltum og skiptum skoðunum í löndum okkar: Spurningunni um hvort að þeir sem eru kaþólskrar trúar á Norðurlöndum megi vera frímúrarar eða tilheyra frímúrarastúku.
Í ljósi þess að stundum hefur verið litið svo á að mismunandi greinar frímúrarastarfs séu ólíkar, festist sú skoðun í sessi á Norðurlöndum að frímúrarar hér væru að einhverju leyti sérstakir með þeim hætti að aðild gæti verið heimiluð meðlimum Kaþólsku kirkjunnar í Danmörku, Finnlandi, Íslandi, Noregi og Svíþjóð.
Þessi hugmynd hefur vakið margar spurningar af hirðislegum og sakramentislegum toga.
Hún hefur valdið óróa, jafnvel nokkru uppnámi í kirkjum okkar, þar sem margir trúaðir koma frá löndum þar sem kenning kirkjunnar um bann við kenningum frímúrarareglunnar er vel þekkt.
Til þess að skýra málið hélt Biskuparáðstefna Norðurlanda fund með yfirmönnum og embættismönnum frá Stjórnardeild trúfræðikenninga (Dicastery for the Doctrine of the Faith) á allsherjarfundi í Róm dagana 1.–5. september 2025.
Svar ráðuneytisins var afdráttarlaust.
Á grundvelli þess svars, og til þess að miðla því skýrt til allra trúaðra og ykkar sem sóknarpresta þeirra, lýsum við, biskupar Biskuparáðs Norðurlanda, sameiginlega yfir eftirfarandi:
- Engin undanþága, engin sérstök regla eða ákvæði, og þar af leiðandi engin heimild til undanþágu er til í kirkjunni sem aðgreinir aðild að frímúrarareglunni á Norðurlöndum frá almennum lögum kirkjunnar.
- Því gilda ákvæði almennra kirkjulaga og sértækar reglur og leiðbeiningar frá Páfastóli um frímúrararegluna, að fullu og undantekningalaust í umdæmi Biskuparáðs Norðurlanda. Nýjasta þess háttar leiðsögn barst frá Stjórnardeild trúfræðikenning í athugasemd fyrir áheyrn hjá páfa dagsettri 13. nóvember 2023, sem staðfesti gildi yfirlýsingarinnar um frímúrarafélög frá 26. nóvember 1983, sem þáverandi Stjórnardeild trúfræðikenning gaf út.
Við viljum leggja áherslu á að hin afdráttarlausa afstaða Kaþólsku kirkjunnar til aðildar að frímúrarareglunni felur ekki í sér neikvæðan dóm um góðan vilja eða góð verk einstaklinga. Afstaða kirkjunnar byggist á vitneskju um að guðfræðilegar og heimspekilegar meginreglur frímúrarareglunnar samrýmast ekki trúarjátningu kaþólskra.
Með þetta í huga skulu eftirfarandi hirðisleg og sakramentisleg ákvæði gilda:
- a) Kaþólskur einstaklingur sem er jafnframt frímúrari eða meðlimur í frímúrarastúku skal hvattur til þess að segja sig úr þeirri aðild.
- b) Kaþólskur einstaklingur sem jafnframt er frímúrari eða meðlimur í frímúrarastúku skal sitja hjá við móttöku Heilags Altarissakramentis og er óheimilt að taka við öðrum sakramentum.
- c) Frímúrari eða meðlimur í frímúrarastúku sem óskar eftir skírast til kaþólskrar trúar eða óskar að gerast fullgildur meðlimur Kaþólsku kirkjunnar sem skírður kristinn einstaklingur, skal segja upp þeirri aðild áður en skírn eða innganga fer fram.
- d) Engri sókn, engri vígðri trúarreglu eða samfélagi postullegs lífs, engum kaþólskum samtökum eða stofnun sem tilheyra okkar kirkjum er heimilt að gera samstarfssamninga við frímúrara eða frímúrarastúkur né nýta fasteignir í eigu frímúrarastúka.
Innleiðing þessara ákvæða mun krefjast þolinmæði, hirðislegrar umhyggju og góðvildar. Við hvetjum ykkur til að kynna ykkur opinber skjöl sem skýra afstöðu kirkjunnar svo þið getið útskýrt þau af nákvæmni og rétt.
Við treystum hæfni ykkar og reynslu og vitum að þið munuð geta leiðbeint hinum trúuðu af visku, með skýrleika í hugsun og hirðislegu hjarta, sem þurfa að slíta tengsl sín við frímúrararegluna og frímúrarastúkur.
Kall Drottins vors Jesú Krists: „Komið og fylgið mér.“ (Matt 4:19), gerir ráð fyrir vilja til að yfirgefa önnur tengsl sem standa í vegi fyrir því að gerast lærisveinn af heilum hug. Þetta hefur ávallt verið og mun ávallt vera mælikvarði á sannleika kristins lífs. Hjálpum hvert öðru með orði og fordæmi til að lifa samkvæmt þessu og treystum á náð Guðs.
Með fullvissu um bænir okkar fyrir þjónustu ykkar og fyrir hin trúuðu sem falin eru prestlegri umsjá ykkar, kveðjum við ykkur,
Yðar í Kristi,
- Erik Varden OCSO, forseti Biskuparáðstefnu Norðurlanda
Yfirpreláti í Þrándheimi
Postullegur stjórnandi í Tromsø - Raimo Goyarrola, varaforseti Biskuparáðstefnu Norðurlanda
Biskup í Helsinki - David Tencer OFMCap
Reykjavíkurbiskup - Anders Cardinal Arborelius OCD
Stokkhólmsbiskup - Czeslaw Kozon
Kaupmannahafnarbiskup - Fredrik Hansen
Oslóarbiskup
Sr. Anna Mirijam Kaschner CPS
Framkvæmdastjóri
